Hond vervoeren in de auto: regels, opties en wat het veiligst is

Mag een hond voorin de auto, en moet hij vast? Een specifieke wet voor honden in de auto is er in Nederland niet. Wat wel geldt, is de algemene verkeersregel dat je hond geen gevaar of hinder mag veroorzaken. Binnen die regel is veel toegestaan, maar niet alles even verstandig: een hond voorin, los op de achterbank of in een mand zonder gordel rijdt mee zonder dat de wet er iets over zegt, terwijl LICG die drie afraadt. In deze keuzehulp zetten we op een rij wat de regels zeggen, welke manieren er zijn om je hond te vervoeren en welke past bij jouw hond en auto, wat je doet bij warm weer en hoe je een gespannen of misselijke hond helpt. Welke gordel, mand of hoes je daarna kiest, staat in de koopgidsen.

Mag een hond voorin de auto?

De wet verbiedt het niet met zoveel woorden. Volgens de ANWB is er in Nederland geen specifieke wet die voorschrijft hoe je een hond moet vervoeren; wel mag een dier volgens de algemene verkeersregels geen gevaar of hinder veroorzaken.

Verstandig is het niet. LICG raadt de voorstoel af: de hond zit daar te dicht bij de bediening van de auto, en het dashboard en de airbag kunnen bij een aanrijding een gevaar zijn. Dat geldt ook voor een hond in een mandje op de bijrijdersstoel of op de middenconsole. Een kleine hond zit volgens LICG het veiligst in een stevige vervoersbak op de vloer achter de bijrijdersstoel, dwars op de rijrichting.

Wat de wet zegt

De algemene regel staat in artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994: ‘Het is een ieder verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden gehinderd.’ Een hond wordt in dat artikel niet genoemd. Het gaat over gedrag in het verkeer, en een hond zo vervoeren dat hij de bestuurder stoort of bij het remmen naar voren schiet, kan daaronder vallen.

Wanneer dat het geval is, beoordeelt de politie per situatie. Een hond die op schoot van de bestuurder zit of tussen de stoelen door naar voren klimt, ligt dichter bij die grens dan een hond die vastgezet op de achterbank ligt. Een vast boetebedrag speciaal voor een losse hond in de auto noemen de wet en de ANWB niet.

Laat je je hond achter in een warme auto, dan speelt een tweede wet. Artikel 2.1 van de Wet dieren verbiedt om ‘zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar is’ de gezondheid of het welzijn van een dier te benadelen. Meer daarover hieronder bij warm weer.

De opties op een rij

LICG zet de veiligste manieren op een rij, en die verschillen naar de maat van je hond.

• Een stevige bench of reiskennel in de kofferbak, dwars op de rijrichting tegen de achterbank, met de gordels van de achterbank vastgezet. Volgens LICG een van de veiligste opties voor een grotere hond.
• Een stevige vervoersbak op de vloer achter de bijrijdersstoel, dwars op de rijrichting. Voor een kleine hond. Ook een reistas met ISOFIX-bevestiging noemt LICG.
• Een degelijk, goed passend autotuig dat met stevige banden aan de gordelsloten of aan ISOFIX vastzit, liefst met twee banden links en rechts. Voor een hond op de achterbank. Welke gordels en tuigen er zijn en wat proeven laten zien, staat in de gids over de hondengordel voor de auto.
• Een dierenzitje: een harde kunststof bak die aan de gordel of ISOFIX vastzit, voor een kleinere hond, altijd in combinatie met een stevig tuig. Zachte autostoelen en automanden zijn iets anders: een ligplek, geen bescherming. Die vergelijken we in de gids over de hondenmand voor in de auto.
• Een hondenrek dat de kofferbak van de passagiers scheidt. Volgens LICG moet het zeer stevig vastzitten; een rek van de bodem tot het dak is steviger dan een rek op de rugleuning. Zet je hond ook achter een hondenrek vast met een goed autotuig.

Wat je níet moet doen, volgens LICG: de hond los laten zitten, hem op de voorstoel zetten, of hem in een losse vervoersbak op de bank zetten.

Daarnaast zijn er hulpmiddelen die niets met vastzetten te maken hebben, maar het vervoer makkelijker maken: een beschermhoes of hondendeken tegen modder en haar, en een loopplank voor de auto voor een hond die niet meer in de kofferbak springt. Of een trap of een plank beter past, lees je in hondentrap of loopplank.

Achterbank of kofferbak

De kofferbak is voor een grotere hond meestal de beste plek, mits hij er in een stevige bench ligt of achter een stevig hondenrek. Zet je hond ook achter een hondenrek vast met een goed autotuig. Een stationwagen, SUV of bus heeft daar de ruimte voor; meet de laadruimte en de hoogte van de achterklep voordat je een bench kiest. Zonder bench of rek scheidt niets een hond in de kofferbak van de passagiers.

De achterbank past bij een kleine of middelgrote hond, of bij een auto zonder bruikbare kofferbak. Daar zet je de hond vast met een autotuig en een korte gordel, eventueel met een automand of hoes als ondergrond. Een kleine hond kan ook in een vervoersbak op de vloer achter de bijrijdersstoel.

Beslistabel

Warm weer: nooit in de auto laten

Een auto die stilstaat in de zon, warmt snel op. LICG schrijft dat het binnen in tien minuten ongeveer tien graden warmer wordt en dat een raampje op een kier nauwelijks helpt; de Dierenbescherming spreekt van vaak tot wel 50 graden, ook met de ramen een stukje open. Laat je hond bij warm weer daarom nooit in de auto achter, ook niet ‘even’.

Raakt een hond in een hete auto in de problemen, dan kan dat onder artikel 2.1 van de Wet dieren vallen, dat verbiedt om zonder redelijk doel de gezondheid of het welzijn van een dier te benadelen.

Is de hond in acuut levensgevaar, bel dan 112. Lijkt hij nog in orde, dan raadt de Dierenbescherming aan de politie te bellen op 0900-8844 en, als dat niet helpt, meldnummer 144. Een raam inslaan noemt de organisatie alleen een uiterste redmiddel. Is de hond oververhit, breng hem dan in de schaduw, begin met koelen en bel direct een dierenarts. Geef alleen water te drinken als hij bij bewustzijn is en kan slikken. Laat hem ook na herstel door de dierenarts controleren.

Rijden op een warme dag gaat wel, met voorzorg. LICG raadt aan op warme ritten regelmatig te stoppen en de hond te laten drinken, liefst ’s ochtends te rijden voordat het warm wordt, en bij grote hitte zonder airconditioning de reis uit te stellen of de hond thuis te laten.

Wennen, stress en reisziekte

Een hond die gewend is aan de auto, reist rustiger. LICG raadt aan klein te beginnen en het in stappen op te bouwen:

1. Laat de hond thuis wennen aan de bench, de vervoersbak of het tuig: de bench open in de kamer met een dekentje en iets lekkers, het tuig eerst om aan te snuffelen en te belonen.
2. Ga met de hond in de stilstaande auto zitten.
3. Zet de motor aan als hij rustig blijft; het geluid en de trilling vinden veel dieren eng. Praat vrolijk en geef iets lekkers.
4. Maak pas daarna een kort ritje, bij voorkeur met iemand naast de hond.
5. Haal de hond aan het eind van het ritje even uit de auto en speel met hem.

Jonge dieren wennen volgens LICG makkelijker aan nieuwe dingen dan oudere, dus begin bij een puppy vroeg. Hijgt, trilt of piept je hond in de auto, kijk dan eerst of het niet te warm is. Blijft hij onrustig of wordt het erger, vraag dan de dierenarts of een gedragsdeskundige om advies.

Sommige honden worden misselijk van autorijden. Volgens LICG gaat dat soms vanzelf over als ze eenmaal gewend zijn, maar niet altijd. Een raampje een beetje open voor frisse lucht kan helpen, en geef de hond vlak voor de rit geen eten. Blijft hij misselijk, ga dan naar de dierenarts. Er bestaan medicijnen tegen misselijkheid, maar welke en of ze passen, bepaalt de dierenarts; daar geven wij geen advies over, ook niet over kalmerende middelen.

Wanneer je individueel advies nodig hebt

Deze keuzehulp geeft de algemene regels en de opties die LICG en de ANWB beschrijven. Voor je eigen situatie kun je terecht bij de dierenarts als je hond in de auto blijft overgeven, hevig hijgt of in paniek raakt, bij een gedragsdeskundige als de angst blijft na rustig wennen, en bij de ANWB of de politie met vragen over wat in het verkeer mag. Reis je naar het buitenland, kijk dan naar de regels van dat land; die verschillen van de Nederlandse en staan niet in deze gids.

En daarna: de juiste koopgids

Weet je hoe je hond mee gaat, kies dan het product in de koopgids die erbij hoort: een hondengordel of autotuig voor de achterbank, een hondenmand of autostoel als ligplek, een beschermhoes of hondendeken tegen modder en haar, en een loopplank voor het instappen.